Czym jest program do tłumaczenia SDL Trados Studio?

2021-03-05

 

 

Dziś trudno już wyobrazić sobie tłumaczenia bez użycia specjalistycznego oprogramowania. Choć programy wspomagające tłumaczenie, takie jak SDL Trados Studio, czyli tzw. oprogramowanie CAT (ang. CAT – Computer-Aided Translation), są obecne na rynku już od kilku dekad, wciąż jeszcze niektóre biura i tłumacze traktują je z nieufnością. Nic dziwnego – wokół CAT-ów przez ten czas narosło sporo mitów i błędnych przekonań. Na szczęście programy dla tłumaczy nie stanowią żadnej tajemnicy, a zasada ich działania nie uwzględnia działania sił nieczystych, magii lub stopnia naukowego z zakresu zaawansowanej fizyki kwantowej.

Jak zatem działają programy dla tłumaczy z tej rodziny i skąd się wzięły? Przede wszystkim wzięły się z bardzo prozaicznej przyczyny – tłumaczone teksty od zawsze były w wielu sytuacjach do siebie podobne. Kolejna odsłona danego produktu, tekst z tej samej dziedziny, wszelkiego rodzaju formularze i arkusze. To wszystko było oczywiste dla tłumaczy i biur, ale zanim pojawiły się technologie tłumaczeniowe można było jedynie polegać na własnej pamięci i na umiejętności odpowiedniego umieszczania dokumentów w przegródkach. Wszystko zmieniło wprowadzenie baz danych.

Baza danych to nic innego jak plik na dysku, który odpowiednio kataloguje informacje, umożliwia ich zapisywanie i odczytywanie (wyszukiwanie). Gdy tylko ta technologia trafiła pod strzechy, stało się jasne, że jest to też świetny mechanizm na zapamiętywanie tłumaczonych fragmentów tekstu i ponowne ich wykorzystanie. A jeśli nie da się ich wykorzystać w całości (bo np. tłumaczony fragment jest trochę inny), to przynajmniej skorzystać z takiej podpowiedzi, aby nie wymyślać tłumaczenia od zera. Takie podejście zrewolucjonizowało branże tłumaczeniową.

Oprogramowanie CAT stanowiło więc rozwinięcie prostej idei zapamiętywania tłumaczeń w bazie danych i zrealizowanie jej za pomocą specjalistycznego edytora. Dawniej była to nakładka na Worda, by w końcu przekształcić się w zupełnie samodzielne środowisko, takie jak SDL Trados Studio. Program do tłumaczenia był więc wyposażony w edytor, który powstał z myślą o tłumaczu i ze ścisłym uwzględnieniem procesów tłumaczeniowych. Tłumacz od razu widzi tłumaczony fragment, jego odpowiednik w drugim języku, sąsiadujące zdania i cały kontekst, który oferuje dany format pliku lub dokument. To jednak nie koniec. Programy dla tłumaczy są bowiem w stanie skorzystać z dodatkowych usprawnień w postaci funkcji predykcji tekstu, która „zgaduje” wpisywane przez tłumacza słowa dużo skuteczniej niż edytory, które znamy z telefonów komórkowych. Przez cały czas pracy każdy fragment tekstu trafia do bazy danych i to w sposób nieodczuwalny dla użytkownika – nie trzeba więc w żaden sposób zmieniać swoich przyzwyczajeń. Baza danych z tłumaczeniami, gdzie przechowywane są skojarzone ze sobą zdania źródłowe i ich odpowiedniki w języku docelowy, nosi nazwę pamięci tłumaczeń. Dla użytkownika programu SDL Trados Studio jest zaś po prostu plikiem na dysku, który sprawia, że nie trzeba pamiętać o milionie dokumentów, które przez lata przeszły przez pulpit roboczy – wszystko jest w bazie danych i jest dostępne natychmiast, niezależnie od tego, czy powstało sekundę wcześniej, czy 10 lat temu. Jeśli tego mało, do dyspozycji jest jeszcze druga, wyspecjalizowana baza danych, która pełni funkcję słownika. Również i ta baza, czyli baza terminologii, jest podpięta pod edytor w sposób nieodczuwalny dla tłumacza. Jest na bieżąco przeszukiwana, a terminologia jest natychmiast proponowana w dedykowanym oknie. Same terminy i frazy ze słownika są tez natychmiast podpowiadane w trakcie edycji tłumaczenia. To wszystko sprawia, że realne tempo pracy z wykorzystaniem oprogramowania CAT, takiego jak SDL Trados Studio, jest dziś niemal dwukrotnie szybsze niż w czasach, gdy program do tłumaczenia stanowił jedynie prosty edytor.

To wszystko jednak sprawia, że program do tłumaczenia z rodziny Trados może jawić się jako skomplikowany świat. Nic bardziej mylnego. Powstał bowiem z myślą o tłumaczach i biurach tłumaczeń, a dla wszystkich zainteresowanych są dostępne poszerzające wiedzę szkolenia Trados. Firma SDL wprowadziła również certyfikację SDL Trados, można więc zdobywać certyfikaty poświadczające poziom wiedzy użytkownika. Szkolenia tego typu można realizować wyłącznie w Autoryzowanych Centrach Szkoleniowych SDL – w Polsce jedynie Localize.pl jest uprawnione do realizacji certyfikowanych szkoleń na wszystkich poziomach zaawansowania. Szkolenia Trados to również doskonały sposób na odkrycie mniej spotykanych sposobów pracy, odkrycia tajników programu, które nie są oczywiste na pierwszy rzut oka lub odpowiednie zaprojektowanie procesu tłumaczeniowego w firmie.

Do czego można więc zastosować pakiet SDL Trados Studio? W praktyce – niemal do wszystkiego. Lista obsługiwanych formatów plików zawiera praktycznie wszystkie formaty używane na co dzień w biurach, korporacjach czy organizacjach. Można również tworzyć własne ustawienia dla mniej popularnych formatów, jest więc zachowana pełna elastyczność. Cel jest prosty: dokument, który otrzymujemy do tłumaczenia, ma z programu wyjść w wersji przetłumaczonej, ale z zachowaniem struktury i układu dokumentu źródłowego. Program do tłumaczenia SDL Trados Studio zawiera wiele technicznych usprawnień, które służą temu celowi. Funkcja automatycznej kontroli jakości drobiazgowo sprawi błędy w segmentach, znacznikach (tagach) czy terminologii. Można też błyskawicznie zweryfikować spójność dokumentu. To tylko niewielki fragment możliwości tego oprogramowania CAT.

W takim razie który program do tłumaczenia wybrać? SDL Trados Studio występuje w kilku wersjach, które na każdym etapie umożliwiają w razie potrzeby rozbudowę licencji do bardziej zaawansowanej wersji. Tłumaczom-freelancerom warto polecić licencję SDL Trados Studio Freelance. Biura z pewnością docenią bardziej zaawansowane technologie, takie jak tłumaczenie kontekstowe PerfectMatch, które wprowadza wersja SDL Trados Studio Professional.

Programy dla tłumaczy z rodziny SDL Trados to bogata rodzina nowoczesnego oprogramowania CAT, które od kilku dekad przekonały do siebie setki tysięcy tłumaczy na całym świecie. Czy warto? Najlepiej sprawdzić samodzielnie, pobierając bezpłatne demo.

 

Localize.pl korzysta z plików cookie, dzięki którym strona może utrzymywać stan zalogowania, zawartość koszyka sklepowego oraz informacje pomocnicze. Prosimy o zapoznanie się z naszą Polityką Prywatności, a w szczególności z rozdziałem o plikach cookie. W każdym momencie możesz zmienić ustawienia zapisywania plików cookie.
Zamknij
pixel